Mediumredactie Vakblad (Profileringsruimte): Jeroen Lemmens: “Gameverslaving is een vlucht”

Tijdens de mediumredactie Vakblad was ik samen met Marcella Das hoofdredactie voor het blad ‘Echt’, die over design in Utrecht gaat. Daarna hebben we in kleinere groepen nog een redactie gevormd en een tijdschrift voor jongeren gemaakt. Daarvoor heb ik onderstaand artikel geschreven over gameverslaving, de gevolgen en hoe mensen er weer af moeten komen.

Het was een interview per e-mail. Dat was een nieuwe ervaring voor mij.


Jeroen Lemmens: “Gameverslaving is een vlucht”

Vijf procent van de gamers is verslaafd. Dat denkt Jeroen Lemmens, schrijver van het in 2006 verschenen boek Gameverslaving, die bezig is te promoveren op het onderwerp aan de UvA. “Het is een vlucht. Ze zijn vaak ontevreden met het echte leven.”

“Op dit moment mail ik onder andere met een alleenstaande vrouw met kind. Nu ze over haar gameverslaving heen begint te komen komt ze erachter dat haar ellendige leven de aanleiding was. Die problemen moet ze nu overwinnen.” Lemmens mailt op dit moment met zes mensen die hun problemen met hem delen. Volgens hem is gameverslaving een groeiend probleem in onze samenleving.

Dat is ook de reden dat hij zijn boek schreef. “Ik vond het tijd voor inlichtingen”, legt Lemmens uit,“want er waren nog geen boeken over geschreven, terwijl het fenomeen steeds meer mensen treft.” Lemmens had het onderwerp daarvoor al in zijn scriptieonderzoek betrokken. Nu wil hij erop promoveren.

Volgens de promovendus is het gevolg ook dat jongens steeds langer thuis blijven wonen. “Je ziet dertigjarige mannen die nog bij hun ouders wonen, omdat ze geen behoefte hebben iets te ondernemen. Als ze op kamers zouden gaan, moeten ze gaan werken, geld verdienen. Voor het gamen is de PC die hun ouders hebben staan genoeg.” Lemmens vindt ook dat daar een verantwoordelijkheid ligt in de opvoeding. “Ouders moeten hun opvoeding niet afkopen met ‘ga maar achter de computer zitten, ik heb geen tijd voor je’.”

Verslaafd?

Lemmens gebruikt nu de acht criteria uit het DSM als basis. DSM staat voor Diagnostic and Statistical Manual of Mental Disorders en is een Amerikaans handboek voor diagnose en statistiek van psychische aandoeningen, dat in de meeste landen als standaard in de psychiatrische diagnostiek dient. Het woord gameverslaving komt daar echter nog niet in voor en de criteria zijn bedoelt voor gokverslaving. “Maar gokverslaving valt onder dezelfde categorie”, legt Lemmens uit. “De meeste gokkers spelen niet voor het geld. Het geld is een middel, maar ze spellen omdat het een uitdaging is, om de adrenaline te voelen. Net als bij gameverslaafden.”

Volgens DSM moet iemand om als verslaafde te kunnen worden aangemerkt de hele tijd aan het onderwerp denken (aantrekkingskracht), speelt diegene niet meer voor de lol maar omdat hij of zij zich anders ellendig voelt (stemmingsbeïnvloeding) en speelt steeds meer (tolerantie). Ook heeft de verslaafde last van ontwenningsverschijnselen als hij probeert een tijdje niet te spelen en valt terug in oude gewoontes (terugval). En er ontstaan ‘conflicten’ dankzij de verslaving, zoals ruzies met familie en vrienden en slechte schoolprestaties.

DSM geeft aan dat iemand die aan vier van deze acht criteria voldoet, verslaafd is. Maar als je die norm op gamers los zou laten, zou je ‘veel te hoge aantallen krijgen’, zegt Lemmens. Hij houdt zelf dan ook aan dat iemand aan alle criteria moet voldoen om verslaafd te zijn.

Dan gaat het ruw geschat om 5% van de gamers, wereldwijd. Ter vergelijking: 3% van de gokkers is verslaafd. “Maar gamers zijn vaak jonger en daarmee vatbaarder voor verslaving,” aldus Lemmens.

Verkloot

Veel gamers spelen volgens hem omdat het een uitdaging is. Daarnaast spelen bijvoorbeeld studenten games als ze geen zin hebben om te studeren. Sommigen gebruiken het als een vlucht voor het echte leven, als ze daar ontevreden mee zijn. “Als het gamen er dan voor zorgt dat ze tentamens niet halen, dan denken ze ‘ach nu heb ik het toch al verkloot’ en spelen ze de rest van het jaar door.” Het gevolg is dat ze in een vicieuze cirkel terecht komen en steeds verder afhankelijk worden van het gamen.

Het heeft Lemmens zelf ook veel moeite gekost om te stoppen met gamen. “Ik besteedde zelf heel veel tijd aan spellen. Maar ik was niet verslaafd, volgens de criteria.”

Het strategische spel Warcraft kent volgens Lemmens de meeste verslaafden. Dat heeft te maken met de sociale factor, dat je online tegen elkaar speelt. Daarnaast heeft het spel geen einde, want je kan altijd verder spelen en er komen regelmatig nieuwe onderdelen bij. Bovendien besteed je met gemak duizend speeluren aan de verbetering van je karakter. En als je eenmaal zoveel tijd eraan besteed hebt, is dat ook weer een aanleiding om door te blijven spelen.

MacDonalds-campagne

Lemmens ziet overheidsbemoeienis niet als de oplossing voor de verslavingsproblematiek. “Als je bijvoorbeeld op de doos een waarschuwing zet dat het spel verslavend kan zijn, trekt dat kopers alleen maar aan. Het geeft dan aan dat het spel een lange speelduur heeft.” Volgens hem is het beter als de fabrikant een eerste stap zet. “Een MacDonalds-achtige campagne, zoals ‘doe er af en toe wat sla bij’, zou goed zijn. Je kan in een spel inbouwen dat je na 20 uur spelen een melding krijgt dat je ook moet slapen en eten.” China had een speciale versie van het spel Warcraft op de markt gebracht in hun land, waarbij na 20 uur spelen bepaalde vaardigheden wegvielen. Deze kreeg je pas terug als je de computer een paar uur uit liet staan. Wegens copyright problemen moesten ze hier op terugkomen.

Lemmens denkt dat het tegengaan van gameverslaving vooral bij mensen zelf ligt en bij ouders. “Vraag jezelf af of dit spel je gelukkig maakt en of je niet gelukkiger zou zijn als je in de werkelijkheid leefde.” Volgens de expert is het daarnaast belangrijk dat verslaafde gamers onderkennen dat het een probleem is en dat het hun ontwikkeling remt.

Zou de wereld beter af zijn zonder de computergames? Lemmens is ervan overtuigt van niet. “Gamen is hartstikke goed. Het ontwikkelt bijvoorbeeld je hand-oog coördinatie, je visuele vermogen en je inschattingsvermogen. Alleen overmatig gebruik kent geen voordelen.”

Geniet, maar game met mate dus.

About Guido van Spellen

Dichter, schrijver, journalist.
This entry was posted in Extra indrukken and tagged gameverslaving, vakblad. Bookmark the permalink.

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *